« November 2005 | Main | January 2006 »
Dunyanin -tasima yapilabilen- en yuksek golu (3810 mt) Titicaca'da 2005'in son gunleri..."Uru"lar sazdan yaptiklari yuzen adalarinda turistlere kolye satma telasinda; ama bir zorlama yok, burada yasamanin getirdigi dogal bir "sabir" var sanki daha cok. Nasil bir yer? Golun ortasinda 2- 3 metre kalinliginda "saz" ustuste konulur, her ay alttan curudukce uste yenileri eklenir. Ayaginizi basinca nemli, yumusak sazlara hafifce gomulur. Yaklasik 12 senede bir ada "toptan" curudugunden, elbirligiyle yenisi yapilip tasinilir. Cocuklar bir diger adadaki "yuzen" okullarina sazdan teknelerle tasinir. Adalarda heryer saz sarisi, insanlar gunes karasi; tepemizde gokyuzu bulut beyazi...Burada yesil yilbasi agaclari yok.
Martin Chambi'nin, Hiram Bingham'in siyah beyaz fotolarindan etkilenip, Machu Pichu'yu ben de siyah beyaz cektim. Sonuclarin tabii onlarinkiyle alakasi yok ;), yine de siyah beyazin tarihi yerlere yakistigini dusunuyorum sahsen...
>>>Siyah Beyaz Machu Pichu Albumu
Begendinizse: Ben cektim!
Begenmedinizse: Makina kotuydu!
Martin Chambi'nin muhtesem fotograflarina Lima'nin kitapcilarini dolasirken rastlamistim; 1920'lerden 70'lere kadar Cuzco ve civarini siyah beyaz fotograflar ile belgeleyen bu Peru'lu fotografciya hayran kaldim...Bazi orijinal baskilarina da muzelerde rastladim, insanlar fotograftan cikip yaniniza gelecek gibiydi, kisaca muhtesem!
Bazi ornek fotograflar ve kendisi ile ilgili bilginin oldugu bir site var:
http://www.amber-online.com/gallery/exhibition80/image80-1216.html
Bir gece "Aguas Calientes" koyunde yattim ki, sabahin ilk isiklari ile yarim saat uzakliktaki Machu Pichu'ya cikacagim! Gercekten de 5.30'da ilk kalkan minibusteyim; saat 6'da parkin bekcileri ile kapiyi aciyoruz. Hemen solumdaki tepeye cikip, o meshur fotograftan bir tane de ben cekiyorum, kac milyonuncu acaba?
Machu Pichu'ya sabah erken gitmenizi tavsiye ederim; saat 10dan sonra Cuzco'dan gelen trenlerle ortalik anababa gunune donuyor; ayrica "rehber" de iyi bir yatirim.
Sabahtan oglene kadar bir "Inka koprusu"ne, bir "Gunes Kapisi"na yuruyorum, sehrin onunde dikilen Huaynac Pichu (Genc Dag)'ya da bir kosu tirmanmasam olmazdi tabii!! :) Oglende rehber ve ekibimizle bulusuyorum, bir de bilenden dinleyelim! Ispanyolca konusan rehberin anlattigi herseyi anlamakla kalmiyor; ispanyolca "akil dolu" (!) sorularimla ekipteki anadili ispanyolca olanlari dahi sasirtiyorum...
Rehberli gezi sirasinda ekipce bizi uzen tek bir sey oldu: Yerli rehber onumuzde yururken Uluslararasi "Gay" bayragini salliyor, sansa bakin ki bizim ekipte de sadece erkekler var! Hani rehberler ekip dagilmasin diye birsey sallar ya, bizimki de Machu Pichu'nun tek gay bayrakli ekibi :); diger rehberler efendi gibi baska seyler bulmuslar sallayacak!! Neymis efendim, o gokkusagi renklerindeki bayrak ayni zamanda And'larda yasayan Guney Amerika yerlilerinin semboluymus!!! Ulan rehber Reinaldo, alacagin olsun; kalintilari gezen diger gruplar kimbilir ne dusunduler; neyse biz de cok eglendik; bu Machu Pichu ayni zamanda cok eglenceli de bir yermis!!
Rengarenk Inka baskenti Cuzco'dan, daglardaki kayip Inka sehri Machu Pichu'yu "kesfetmeye" gidiyorum trenle...Benden once yuzbin kadar kisinin gitmis olmasi HIC onemli degil; sanki 1911'de yuzyillarca suren yalnizligindan sonra kayip sehri bulan ekiptekilerden biriyim; ne motivasyon!!!Yuzlerce fotografini gordum, sayfalarca hikayesini okudum; ama simdi gercekten gidiyorum! Tren yemyesil, derin vadilerin ortasinda ilerliyor; misir tarlalari, yerli cocuklari...Tenha vagonda bir o cama bir bu cama yapisiyorum, iste Ollantaytambo koyu...Tren cok konforlu; ama bu vadiyi 100 sene once
katirlarla gecmek; Inka efsanelerinin izini surmek; kesif yolculugu icin tasidigimiz acaip aletlere hayranlikla bakan koylulere "kayip sehri" sormak, ve sonunda dik bir yamacin tepesinde onu gordugumde heyecandan nefes almayi unutmak isterdim!!!
Ollantaytambo'lu teyzeler ellerindeki bebekleri 10 Sol'a (3 Dolar) satiyor tren camindakilere; yerim olsa hepsini alirdim -ne yapicaksam o kadar bebegi artik?!- bugun "Navidad", teyzeler de sevinsin degil mi ama!?? Tren bir ileri bir geri sarsiliyor, hareket ediyoruz...Raylarin yanindan el sallayan teyzeye ben de camdan sarkip "Feliz Navidad!" diyorum...:))
Machu Pichu'ya yollanmadan once son durak Cuzco! Hayalimdeki Guney Amerka'yi bu kadar guzel karsilayan bir yere daha rastlamamistim simdiye kadar...Buradakiler Inkalarin torunlari, gunesin ogullari gercekten...Inka'larin kurdugu altyapi Cuzco sehrinde bircok binanin temelini olusturuyor, duvarlar hala kullaniliyor, dili hala konusuluyor, kisacasi nereye baksaniz Inka'larin nefesini hissediyorsunuz, HARIKA bir yer.Guney Amerika'da cok kisa zamaniniz varsa Cuzco'ya gelin!!
Inkalarin kisa tarihi: 1430'larda (ne kadar yeniymis degil mi!?) komsu Chanka'larin surekli topraklarina saldirmasi sonucu sinirlenen Inkalar, Guney Kolombiya'dan orta Sili'ye kadar onlerine neresi gelirse ele gecirirler. 1525'te olen son Inka, ulkeyi 2 oglu arasinda paylastirmaya karar verir; Quito'da Atahualpa ve -oz be oz Inka baskenti- Cuzco'da Huascar basa gecer, 2 kardes arasinda fena halde ic savas baslamistir...1500'lerin basinda 200 kisiyle kitaya ulasip onune geleni keserek, altin toplayan ispanyollar, guneydeki altin zengini topraklari haber alir almaz yola koyulur, once Atahualpa'yi, sonra Huascar'i alt eder. Cuzco'daki ihtisamli Inka tapinaklarini yikip, o temellerin uzerine kiliseleri diker. Yaklasik 100 sene suren ihtisamli Inka Imparatorlugundan eser kalmamistir, halk disinda...Bu arada biraz kuzeyde orta Amerika'da Aztecler de ispanyol belasindan muzdariptir, Fatih Istanbul'u almis, Gutenberg matbaayi bulmustur.
Inka'larla ilgili guzel bir tarihi roman uclemesi, tavsiye ederim:
http://www.ideefixe.com/kitap/tanim.asp?sid=GX0AXQ64L0U5EKI2N8SK
Seyahat sirasinda cektigim fotolarindan hazirladigim "BarisNerede'06" takvimini alarak hayalime verdiginiz destek icin tesekkur ederim!! :)
Bir hatirlatma yapmam gerektigini ogrendim bugun: Tum takvimler Istanbul'da; yani 1-2 gun icinde gonderebiliyorum, fakat soz verdigim "kucuk hediye"yi herkese gonderemiyorum. Bundan sonra gonderecegim takvimler icin yolculuk sirasinda uzaklardan biryerden bir de kartpostal - belki kucucuk de bir hediye :))- atmak isterim, umarim anlayisla karsilanir!
En gec 10 gun icinde elinize takvim ulasmaz ise beni haberdar edebilir misiniz? Buradan Turkiye disindaki adreslere gonderdiklerim hala yolda olabilir; yine de onlar da yerine ulastiginda teyid edebilirseniz sevinirim!
Not: Cuzco / Peru cok guzel, bir kac gun Machu Pichu civarinda olacagim sanirim!!! :)
-------------------Takvimle ilgili-------------------------------
Ne dusunuyorum?
- Bu seyahat isinden ve herseyi cevremdekilerle paylasmaktan pek memnunum. Ama "sibernatik / sanal" seyler ne kadar kalici olacak bilemiyorum. Yillar sonra ben veya bir baskasi bir rafin arasinda bu takvimi bulalim, sevinelim, hayal kurmaya devam edelim...
- Mesela ofiste masamizda dursun, butun yil bize manali manali baksin, bu yil (kendin icin) ne yaptin der gibi baksin hem de...
Ne dusunmuyorum?
- Donecek param kalmadi, takvim yapmazsam Sili Patagonyasinda bir koyde mahsur kalacagim...(Takvimi yaparken bunu dusunmuyorum = Yani merak edecek birsey yok:))
Ornek Fotolar:
Son yuzyilin en heyecan verici arkeolojik kesiflerinden biri, ve hala sirri cozulememis: Nazca Cizgileri'ni gormeye, hatta daha iyi gormek icin uzerlerinden ucmaya gittim! Bazi notlar:
- Nazca colunde 500 kilometrekare alana yayilmis 70'ten fazla sekil oldugu saniliyor.
- Nazca colu dunyanin en kurak noktalarindan biri: Yilda ort. 15 dak. yagmur yagiyor! Kum ve ruzgar az oldugundan erozyon yok denecek kadar az; cizgilerin yuzlerce yil cizildikleri yerde kalmasinin sirri da bu...
- Demir iceren ve yuzeyde koyulasan tas / kayalar kaldirildiginda alttaki acik renkli toprak yuzeye kontrast olusturuyor. Sekillerin cogunun ip / sopalar yardimi ile ve taslar 2 yana atilarak acilan cizgilerle olusturuldugu biliniyor.
- Nazca'daki acaip hayvan figurleri ve geometrik sekiller 1920'lerde ticari ucuslar bu bolgeden gecmeye baslayinca farkedilmis, mesela yamaca cizili 32 metre boyunda "astronot" ise 1982'de bulunmus.
- Cizgiler hakkinda en derinlemesine arastimayi Alman arkeolog ve matematikci "Maria Reiche" gerceklestirmis; onun teorisi en cok kabul goren simdilik: Reiche'ye gore coldeki figurler MO 300 - MS 800 yillari arasinda bolgede yasamis cesitli uygarliklarin toplam eseri, ve bir cesit astronomik takvimin parcalarini olusturuyorlar.
- Diger kabul goren (ve hala ispatlanmaya calisilan) gorus: Dunyanin bu en kurak bolgesinde yasayan yerlilerin, yeralti sularinin yerini ve yonunu gostermek icin col yuzeyine cizdikleri sekiller?
- Bir diger gorus: Toplu dini torenlerin gerceklestirildigi ozel alanlar...
Benim gorusum: Yamactan el sallayan uzayliyi Peru Turizm Bakanligi sonradan eklemediyse, kesin UZAYLILAR buradaydi!!! Insan evladi nasil cizecek o kadar karisik figuru, tabii ki uzaylilar geldi buraya!!! Keske bizim Konya ovasina falan inselerdi o kadar gelmisken, hem bizim inis alanlari daha duzdu, bu tastoprakta gelismis uzay araclari ile perisan olmuslardir kesin...
Nazca cizgileri ile ilgili ayrintili bilgi icin:
www.crystalinks.com/nasca.html
www.scepdic.com/nazca.html